TBMM'nin Açılışı, İsyanlar ve Sevr

1 / 5 kart

I. TBMM'nin Açılışı (23 Nisan 1920)

İstanbul'un işgali sonrası M. Kemal olağanüstü meclis çağrısı yaptı; 23 Nisan 1920'de TBMM açıldı (yeni Türk devletinin kuruluşuna işaret eden ilk gelişme). Başkan M. Kemal.

24 Nisan Önergesi

Hükümet kurmak zorunludur (İstanbul hükümeti yok sayıldı).
TBMM yasama-yürütme-yargı yetkilerini elinde bulundurur (güçler birliği).
Meclis başkanı, hükümetin de başkanıdır (Meclis Hükümeti Sistemi).

TBMM'nin Özellikleri

Kurucu, demokratik, millî, ihtilalci (saltanatı yok saydı), olağanüstü (güçler birliği). Parti yok, gruplar var.

NOT: I. TBMM'nin yaptığı tek inkılap saltanatın kaldırılmasıdır. İlk çıkardığı kanun Ağnam Vergisi'dir.

Ayaklanmalar ve Alınan Önlemler

İsyan sebepleri: İstanbul hükümetinin halkı kışkırtması, Şeyhülislam Dürrizade'nin fetvaları, Kuva-i Milliye şeflerinin düzenli orduya karşı çıkması.
İsyanlar: Kuva-i İnzibatiye (Hilafet Ordusu), Ahmet Anzavur, Bolu-Düzce-Hendek, Çopanoğlu (Yozgat), Çerkez Ethem, Demirci Mehmet Efe.
Önlemler: Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve İstiklal Mahkemeleri kuruldu; Ankara müftüsünün karşı fetvası; Anadolu Ajansı kuruldu.

Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920)

Taslağı San Remo'da düzenlendi; Osmanlı heyeti imzaladı (Rıza Tevfik, Hadi Paşa, Reşat Halis).
Ağır maddeler: Doğu'da Ermeni, güneydoğuda Kürt devleti; ordu sınırlanacak; kapitülasyonlar tüm devletlere; Boğazlar uluslararası komisyona; İzmir ve Doğu Trakya Yunanistan'a.
Mebusan Meclisi onaylamadığı için hukuken geçersizdir ve Kurtuluş Savaşı kazanıldığı için uygulanamamıştır. Osmanlı'nın imzaladığı son antlaşmadır.

Tüm Konular Konuyu Quiz'le Pekiştir