TBMM'nin Açılışı, İsyanlar ve Sevr

23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılışı, 24 Nisan önergesi, meclisin özellikleri, ayaklanmalar ve Sevr Antlaşması.

1 / 5 kart

I. TBMM'nin Açılışı (23 Nisan 1920)

İstanbul'un işgali sonrası M. Kemal olağanüstü meclis çağrısı yaptı; 23 Nisan 1920'de TBMM açıldı (yeni Türk devletinin kuruluşuna işaret eden ilk gelişme). Başkan M. Kemal.

24 Nisan Önergesi

  • Hükümet kurmak zorunludur (İstanbul hükümeti yok sayıldı).
  • TBMM yasama-yürütme-yargı yetkilerini elinde bulundurur (güçler birliği).
  • Meclis başkanı, hükümetin de başkanıdır (Meclis Hükümeti Sistemi).

TBMM'nin Özellikleri

Kurucu, demokratik, millî, ihtilalci (saltanatı yok saydı), olağanüstü (güçler birliği). Parti yok, gruplar var.

NOT: I. TBMM'nin yaptığı tek inkılap saltanatın kaldırılmasıdır. İlk çıkardığı kanun Ağnam Vergisi'dir.

Ayaklanmalar ve Alınan Önlemler

  • İsyan sebepleri: İstanbul hükümetinin halkı kışkırtması, Şeyhülislam Dürrizade'nin fetvaları, Kuva-i Milliye şeflerinin düzenli orduya karşı çıkması.
  • İsyanlar: Kuva-i İnzibatiye (Hilafet Ordusu), Ahmet Anzavur, Bolu-Düzce-Hendek, Çopanoğlu (Yozgat), Çerkez Ethem, Demirci Mehmet Efe.
  • Önlemler: Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve İstiklal Mahkemeleri kuruldu; Ankara müftüsünün karşı fetvası; Anadolu Ajansı kuruldu.

Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920)

  • Taslağı San Remo'da düzenlendi; Osmanlı heyeti imzaladı (Rıza Tevfik, Hadi Paşa, Reşat Halis).
  • Ağır maddeler: Doğu'da Ermeni, güneydoğuda Kürt devleti; ordu sınırlanacak; kapitülasyonlar tüm devletlere; Boğazlar uluslararası komisyona; İzmir ve Doğu Trakya Yunanistan'a.
  • Mebusan Meclisi onaylamadığı için hukuken geçersizdir ve Kurtuluş Savaşı kazanıldığı için uygulanamamıştır. Osmanlı'nın imzaladığı son antlaşmadır.