İşgaller, Cemiyetler ve Kuva-i Milliye

Paris Konferansı, İzmir'in işgali, yararlı-zararlı cemiyetler ve ilk silahlı direniş örgütü Kuva-i Milliye.

1 / 6 kart

Paris Konferansı (1919) ve İzmir'in İşgali

  • İtilaf devletleri ("Onlar Konseyi") yenilenlerin durumunu ve Osmanlı'nın paylaşımını görüştü; İzmir Yunanistan'a verildi.
  • 15 Mayıs 1919'da Yunanlar İzmir'e çıktı; ilk kurşunu gazeteci Hasan Tahsin sıktı. İşgal, halkta millî bilinci uyandırdı.
  • Amiral Bristol Raporu: ilk kez uluslararası bir belgede Türk millî mücadelesinin haklılığı ortaya konuldu.

Cemiyetler

Yararlı (Millî) Cemiyetler

İşgallere ilk tepki; genelde bölgesel kurtuluş amaçladılar, Sivas Kongresi'nde tek çatı altında (A-RMHC) birleştiler.

  • Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk: Ermeni devletini engellemek (Erzurum Kongresi'nde etkili).
  • Trabzon Muhafaza-i Hukuk: Pontus Rum devletini engellemek.
  • İzmir Müdafaa-i Hukuk / Redd-i İlhak: İzmir'in Yunanistan'a verilmesini önlemek.
  • Trakya-Paşaeli, Kilikyalılar, Millî Kongre (Kuva-i Milliye tabirini ilk kullanan).

Zararlı Cemiyetler

  • Türklerin kurduğu: Wilson Prensipleri (ABD mandası), İngiliz Muhipleri (İngiliz mandası), Sulh ve Selamet, Kürt Teali.
  • Azınlıkların kurduğu: Rum → Mavri Mira ("Kara Gün", en geniş çaplı), Etnik-i Eterya, Pontus; Ermeni → Hınçak, Taşnak (Büyük Ermenistan); Musevi → Alyans-İsrailit, Makabi.

Kuva-i Milliye (Milis Güçler)

  • İlk silahlı direniş örgütü; halktan oluşan düzensiz birliklerdir. Düşmanı oyalayarak düzenli orduya zaman kazandırdılar.
  • Kaldırılma sebepleri: halktan zorla mal/para toplamaları, otoriteden yoksunluk, bazı şeflerin (Çerkez Ethem, Demirci Mehmet Efe) TBMM'yi tanımaması, düşmanı tam durduramamaları.
Millî Mücadele kadın kahramanları: Şerife Bacı, Gördesli Makbule, Kara Fatma, Halime Çavuş, Nezahat Onbaşı, Halide Edip. (Nene Hatun 93 Harbi'nde savaşmıştır, bu dönemde değil.)