Genelgeler ve Kongreler

Samsun'a çıkış, Havza ve Amasya Genelgeleri, Erzurum ve Sivas Kongreleri, Amasya Görüşmeleri ve Misak-ı Milli.

1 / 5 kart

Millî Mücadelenin Başlaması

M. Kemal, 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı (Millî Mücadelenin fiilen başladığı tarih). Resmî görevi ulusal güçleri dağıtmaktı; asıl niyeti Millî Mücadeleyi başlatmaktı.

  • Havza Genelgesi (29 Mayıs 1919): Millî Mücadelenin ilk genelgesi; işgallerin protesto edilmesi istendi (Mondros'a ilk açık tepki).

Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)

  • M. Kemal, Rauf Orbay, Refet Bele, Ali Fuat imzaladı; Kazım Karabekir ve Cemal Paşa onayladı.
  • "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." — amaç ve yöntem ilk kez belirtildi.
  • İlk kez millî egemenlikten söz edildi; Temsil Heyeti kurulması ve Sivas'ta kongre kararı alındı. Millî Mücadelenin programını belirten ilk belgedir.

Erzurum Kongresi (23 Temmuz 1919)

  • Doğu illeri adına toplandı (Kazım Karabekir etkili), başkan M. Kemal. Toplanışı bölgesel, kararları ulusaldır.
  • Kararlar: "Ulusal sınırlar içinde vatan bir bütündür" (ilk kez millî sınır), manda-himaye reddi (ilk kez gündeme geldi), gerekirse geçici hükümet, Mebusan Meclisi açılmalı. Temsil Heyeti kuruldu (başkan M. Kemal).

Sivas Kongresi (4 Eylül 1919)

  • Her açıdan ulusal olan ilk ve tek kongredir. Başkan M. Kemal.
  • Kararlar: manda-himaye reddi (son kez), tüm cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti altında birleşti, İrade-i Milliye gazetesi çıkarıldı.
  • Damat Ferit hükümeti istifa etti (Temsil Heyeti'nin ilk siyasi başarısı).

Amasya Görüşmeleri ve Misak-ı Milli

  • Amasya Görüşmeleri (Ekim 1919): İstanbul hükümeti Temsil Heyeti'ni ilk kez hukuken tanıdı.
  • Son Osmanlı Mebusan Meclisi (12 Ocak 1920) açıldı; Misak-ı Milli (28 Ocak 1920) kabul edildi — millî bağımsızlık yemini, Lozan'ın temeli. İlk kez açıkça kapitülasyonlara karşı çıkıldı.
  • Bunun üzerine İtilaf devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u işgal etti, Mebusan Meclisi kapatıldı → Ankara'da yeni meclisin açılmasının yolu açıldı.