Hukuk, Toprak ve Maliye Sistemi

1 / 6 kart

Hukuk Sistemi

Üç gruba ayrılırdı: Şeri (İslam kaynaklı — aile, miras, ticaret), Örfi (padişah fermanları — yönetim, askerlik, vergi), Cemaat (gayrimüslimler kendi kurallarınca yargılanır). Kararlar Şeriye Sicillerine kaydedilirdi.

Mahkemeler

Şeri Mahkemeler (Müslüman davaları), Cemaat Mahkemeleri (gayrimüslimler), Konsolosluk Mahkemeleri (kapitülasyonlu yabancılar).
Nizamiye (1869, Müslim-gayrimüslim davaları) ve Ticaret mahkemeleri Tanzimat sonrası kuruldu.

Toprak Sistemi

Toprak üç grup: Miri (devlete ait), Vakıf (geliri kamu yararına), Mülk (kişiye ait — Müslümanınki Öşriye, gayrimüslimin Haraciye).

Miri Toprağın Bölümleri

Mukataa: geliri doğrudan hazineye (iltizam uygulanır).
Paşmaklık: padişah eşleri/kızlarına. Malikane: devlet memuruna. Ocaklık: kale muhafızları/tersane. Arpalık: emekli üst memurlar.
Dirlik (en önemlisi): Has, Zeamet, Tımar.

Dirlik	Gelir (akçe)	Verilen kişi
Has	100.000+	Vezir, beylerbeyi, sancakbeyi
Zeamet	20.000–100.000	Orta dereceli memurlar (kadı, subaşı)
Tımar	3.000–20.000	Devlet memurlarına maaş karşılığı

Tımarın faydaları: hazineden para çıkmadan asker beslenir, memur maaşı karşılanır, vergi kolay toplanır, üretim sürekli olur, devlet otoritesi artar. Tımar sistemine II. Mahmut son verdi.

Maliye ve Vergiler

Şeri vergiler: Öşür (Müslümandan ürün), Haraç (gayrimüslimden ürün), Cizye (gayrimüslimden askerlik bedeli), Ağnam (hayvan).
Örfi vergiler: Avarız (olağanüstü), Çift bozan (araziyi boş bırakan), Bac (esnaf), Derbent (geçit), İspenç/Çift Resmi (arazi).

Bankacılık: Bank-ı Dersaadet (1847, ilk banka), Bank-ı Osmani (1856, ilk yabancı sermayeli), Ziraat Bankası (1888, ilk millî sermayeli).

Tüm Konular Konuyu Quiz'le Pekiştir