KPSS Tarih'te her yıl dönüp dolaşıp sorulan bilgiler bellidir. Çıkma ihtimali en yüksek tarihler, ilkler, savaşlar, antlaşmalar ve inkılaplar — sınavdan önceki son tekrar için tek liste.
KPSS Tarih'te sorular sınırsız değildir: her yıl aynı dönüm noktaları etrafında dönerler. Sınava az kala tüm müfredatı baştan okumak yerine, çıkma ihtimali en yüksek bilgileri tekrar etmek çok daha verimlidir. Bu yazı tam olarak o listedir — sınavdan önceki gece açıp okuyabileceğin son tekrar rehberi.
Nasıl kullanmalı? Her başlığı okurken kendini test et: cevabı kapatıp söylemeye çalış. Bilemediklerini işaretle, son gün sadece onları tekrar et.
1. Mutlaka Bilinmesi Gereken Tarihler
| Yıl | Olay | Neden kritik? |
|---|---|---|
| MÖ 209 | Mete Han tahta çıktı | İlk düzenli ordu; Kara Kuvvetleri kuruluş yılı |
| 375 | Kavimler Göçü | İlk Çağ kapandı, Orta Çağ başladı |
| 552 | Göktürk Devleti | "Türk" adıyla kurulan ilk devlet |
| 751 | Talas Savaşı | Türk-Arap yakınlaşması, İslamlaşma, kâğıt |
| 1040 | Dandanakan | Büyük Selçuklu kuruldu |
| 1071 | Malazgirt | Anadolu'nun kapıları açıldı |
| 1176 | Miryokefalon | Anadolu kesin Türk yurdu |
| 1243 | Kösedağ | Anadolu birliği bozuldu, beylikler |
| 1299 | Osmanlı kuruldu | Kuruluş dönemi başlangıcı |
| 1402 | Ankara Savaşı | Fetret Devri başladı |
| 1453 | İstanbul'un Fethi | Orta Çağ kapandı, Yeni Çağ başladı |
| 1517 | Ridaniye | Halifelik Osmanlı'ya geçti |
| 1699 | Karlofça | İlk büyük toprak kaybı, Gerileme |
| 1826 | Vaka-i Hayriye | Yeniçeri Ocağı kaldırıldı |
| 1839 | Tanzimat Fermanı | Padişah gücünü kanunla sınırladı |
| 1876 | I. Meşrutiyet | İlk anayasa: Kanun-i Esasi |
| 19 Mayıs 1919 | Samsun'a çıkış | Kurtuluş Savaşı fiilen başladı |
| 23 Nisan 1920 | TBMM açıldı | Ulusal egemenlik |
| 24 Temmuz 1923 | Lozan | Bağımsızlık tescillendi |
| 29 Ekim 1923 | Cumhuriyet ilan edildi | Rejim adı kondu |
2. Her Yıl Çıkan "İlk"ler
- İlk Türk topluluğu: İskitler · İlk teşkilatlı devlet: Asya Hun
- İlk yazılı belge/alfabe: Orhun Kitabeleri / Göktürk alfabesi
- Yerleşik hayata geçen ilk: Uygurlar · Museviliği seçen tek: Hazarlar
- İslam'ı kabul eden ilk topluluk: Karluklar · İlk Müslüman Türk devleti: İtil Bulgarları · Orta Asya'daki ilk: Karahanlılar
- İlk "Sultan" unvanı: Gazneli Mahmut · Moğolları yenen tek: Memlükler
- Anadolu'daki ilk beylik: Saltuklular · İlk denizci: Çaka Bey
- Osmanlı'ya katılan ilk beylik: Karesi · Rumeli'deki ilk toprak: Çimpe
- İlk anayasa: Kanun-i Esasi (1876) · İlk matbaa: İbrahim Müteferrika (1727)
3. Savaş → Sonuç Eşleştirmeleri
| Savaş | Tek cümlelik sonucu |
|---|---|
| Talas (751) | Türkler İslamlaşmaya başladı; kâğıt Çin dışına çıktı |
| Malazgirt (1071) | "Yurt Açan": Anadolu'ya giriş |
| Miryokefalon (1176) | "Yurt Tutan": Anadolu kesin Türk yurdu |
| Kösedağ (1243) | Moğol tahakkümü, beylikler dönemi |
| Ayn Calut (1260) | Moğollar ilk kez durduruldu (Memlükler) |
| Ankara (1402) | Fetret Devri (11 yıl) |
| Çaldıran (1514) | Doğu Anadolu Osmanlı'ya katıldı |
| Mohaç (1526) | ~2 saatte kazanıldı; Macaristan |
| Preveze (1538) | Akdeniz'de Türk üstünlüğü |
| II. Viyana (1683) | Gerileme Dönemi başladı |
| 93 Harbi (1877-78) | Ağır kayıp; Meclis kapatıldı (İstibdat) |
| Sakarya (1921) | Savunmadan taarruza geçiş; "Başkomutan" |
4. Antlaşma → "İlk/Son" Kodu
- Karlofça (1699): ilk büyük toprak kaybı → Gerileme başladı
- Pasarofça (1718): Lale Devri'ni başlattı
- Küçük Kaynarca (1774): en ağır antlaşmalardan; Kırım süreci
- Yaş (1792): Dağılma Dönemi başladı
- Paris (1856): Osmanlı ilk kez Avrupalı devlet sayıldı
- Berlin (1878): 93 Harbi sonrası büyük kayıplar
- Mondros (1918): fiilî işgallerin kapısı
- Sevr (1920): uygulanamayan "ölü doğmuş" antlaşma
- Lozan (1923): bağımsızlığın tescili
5. Kurtuluş Savaşı: Sırayı Bil, Soruyu Çöz
- Genelgeler: Amasya (ilk kez milletin geleceğine milletin karar vereceği) → Erzurum (bölgesel toplandı, ulusal karar) → Sivas (ulusal kongre; dernekler birleşti)
- Misak-ı Milli (son Osmanlı Mebusan Meclisi) → TBMM (23 Nisan 1920)
- Cepheler: Doğu (Ermeni/Gümrü), Güney (Fransız/Antep-Maraş-Urfa), Batı (Yunan)
- Batı sırası: I. İnönü → II. İnönü → Kütahya-Eskişehir (geri çekilme) → Sakarya → Büyük Taarruz (26 Ağustos–9 Eylül 1922)
- Antlaşmalar: Gümrü (ilk) → Moskova → Ankara (Fransa) → Kars → Mudanya (ateşkes) → Lozan
Tuzak: İlk siyasi başarı = Gümrü Antlaşması. İlk askerî başarı = I. İnönü. İlk uluslararası tanınma için Moskova/Londra sürecine dikkat.
6. İnkılaplar: Alan → İnkılap
- Siyasi: Saltanatın kaldırılması (1922) → Cumhuriyet (1923) → Halifeliğin kaldırılması (1924)
- Hukuk: Medeni Kanun (1926) — kadın-erkek eşitliği, tek eşlilik
- Eğitim: Tevhid-i Tedrisat (1924), Harf İnkılabı (1928), TTK (1931), TDK (1932)
- Toplum: Şapka (1925), Tekke-zaviye (1925), Takvim-saat-ölçü (1925-31), Soyadı Kanunu (1934)
- Kadın hakları: Belediye (1930) → Muhtarlık (1933) → Milletvekili seçme-seçilme (1934)
- Ekonomi: İzmir İktisat Kongresi (1923), Aşarın kaldırılması (1925), Teşvik-i Sanayi (1927), I. Beş Yıllık Sanayi Planı (1934)
7. En Sık Yapılan 5 Hata
- İlk Müslüman Türk devleti: İtil Bulgarları ↔ "Orta Asya'da" derse Karahanlılar.
- Kapitülasyon: ilk kez Kanuni (1535, Fransa) — Fatih ya da II. Selim değil.
- Yurt Açan/Tutan: Malazgirt = Açan, Miryokefalon = Tutan.
- Meydan şehidi ↔ esir: I. Murat şehit (Kosova), Yıldırım esir (Ankara).
- Dönem sınırları: 1453 / 1579 / 1699 / 1792 — "hangisi daha önce" sorularında çapa.
Son Gün Planı
Sabah: bu yazıdaki tarih ve ilk/en tablolarını oku. Öğlen: Soru-Cevap Kartları'ndan zayıf partları karıştır moduyla tara. Akşam: Quiz ile 20 soruluk hafif bir deneme çöz, yanlışlarına bak ve erken uyu.
Konuların madde madde tamamı için Konu Özetleri, ilk/en detayları için İlkler ve Enler, padişah dönemleri için En Çok Sorulan Padişahlar yazılarımıza bak. Savaşların yerlerini eğlenerek pekiştirmek istersen Savaş Haritası oyununu dene.
Sık Sorulan Sorular
KPSS Tarih'te kesin çıkacak konular var mı?
Kesinlik yoktur ama her yıl tekrarlanan dönüm noktaları vardır: 1071 Malazgirt, 1453 İstanbul'un Fethi, 1517 halifelik, 1699 Karlofça, 1826 Vaka-i Hayriye, 1839 Tanzimat, Kurtuluş Savaşı sırası ve Atatürk inkılapları. Bu bloklar tarih netlerinin çoğunu oluşturur.
Sınavdan bir gün önce tarihte ne çalışmalıyım?
Yeni konuya girmeyin. Önemli tarihler, ilk/en listeleri, savaş-sonuç eşleştirmeleri ve yanlış defterinizi tekrar edin. Akşam hafif bir deneme çözüp erken uyuyun.
KPSS Tarih'te en çok hangi hata yapılıyor?
En sık hata benzer 'ilk' bilgilerinin karıştırılmasıdır: İlk Müslüman Türk devleti (İtil Bulgarları / Karahanlılar), ilk kapitülasyon (Kanuni 1535) ve Yurt Açan-Yurt Tutan savaş ayrımı.
Hangi tarihleri mutlaka ezberlemeliyim?
En kritikleri: 375, 751, 1071, 1176, 1299, 1402, 1453, 1517, 1699, 1826, 1839, 1876, 19 Mayıs 1919, 23 Nisan 1920, 24 Temmuz 1923 ve 29 Ekim 1923.