KPSS Tarih'in en sevdiği soru tipi 'ilk ve en'lerdir. İlk Türk devleti, ilk Müslüman Türk devleti, ilk yazılı belge... En çok karıştırılan ilk/en bilgileri tek listede.
KPSS Tarih'te çeldiriciler çoğu zaman "ilk" ve "en" bilgileri üzerine kurulur: "İlk Müslüman Türk devleti hangisidir?" sorusunda Karahanlı ile İtil Bulgarları'nı karıştırmanız beklenir. Bu yazıda sınavda en çok sorulan ve en çok karıştırılan ilk/en bilgilerini derledik.
İslamiyet Öncesi Dönemin İlkleri
| Bilgi | Cevap |
|---|---|
| Bilinen ilk Türk topluluğu | İskitler |
| İlk teşkilatlı Türk devleti | Asya Hun |
| İlk düzenli ordu + onlu sistem | Mete Han (MÖ 209) |
| "Türk" adıyla kurulan ilk devlet | Göktürkler |
| İlk Türk alfabesi ve ilk yazılı belgeler | Göktürk alfabesi / Orhun Kitabeleri |
| Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti | Uygurlar |
| İstanbul'u kuşatan ilk Türk devleti | Avarlar (619, 626) |
| Museviliği benimseyen ilk ve tek Türk devleti | Hazarlar |
| Kendi adına para bastıran ilk Türk hükümdarı | Baga Tarkan (Türgiş) |
Türk-İslam Döneminin İlkleri
| Bilgi | Cevap |
|---|---|
| İslamiyet'i kabul eden ilk Türk topluluğu | Karluklar (Talas 751) |
| İlk Müslüman Türk devleti (İtil-Volga) | İtil Bulgarları (921) |
| Orta Asya'daki ilk Müslüman Türk devleti | Karahanlılar |
| "Sultan" unvanını kullanan ilk hükümdar | Gazneli Mahmut |
| Mısır'da kurulan ilk Türk devleti | Tolunoğulları |
| Moğolları yenen tek Türk devleti | Memlükler (Ayn Calut 1260) |
| Anadolu'daki ilk Türk beyliği | Saltuklular |
| İlk Türk denizcisi / ilk donanma | Çaka Bey (1081) |
| Türkçeyi ilk kez resmî dil ilan eden | Karamanoğulları (1277) |
Osmanlı'nın İlkleri ve Enleri
| Bilgi | Cevap |
|---|---|
| Osmanlı'ya katılan ilk beylik | Karesioğulları |
| Rumeli'deki ilk Osmanlı toprağı | Çimpe Kalesi (1353) |
| Savaş meydanında şehit olan tek padişah | I. Murat (1389 Kosova) |
| Esir düşen tek padişah | Yıldırım Bayezid (1402 Ankara) |
| En uzun süre tahtta kalan padişah | Kanuni (46 yıl) |
| İlk kapitülasyon (Fransa'ya) | Kanuni, 1535 |
| İlk büyük toprak kaybettiren antlaşma | Karlofça (1699) |
| İlk Türk matbaası | İbrahim Müteferrika (1727, Lale Devri) |
| Yeniçeri Ocağı'nı kaldıran padişah | II. Mahmut (1826 Vaka-i Hayriye) |
| İlk anayasa | Kanun-i Esasi (1876) |
En Çok Karıştırılan 3 Tuzak
- İlk Müslüman Türk devleti: genel kabul İtil (Volga) Bulgarları; "Orta Asya'da" derse Karahanlılar. Soru kökünü dikkatli oku!
- Yurt Açan / Yurt Tutan: Malazgirt (1071) = Açan, Miryokefalon (1176) = Tutan.
- İslam'ı kabul eden ilk: topluluk = Karluk, devlet = İtil Bulgar, Orta Asya devleti = Karahanlı.
Bu bilgilerin tamamını bağlamıyla görmek için Türk Devletleri ve Padişahlar sayfalarındaki hap bilgi kutularına bak; kalıcı ezber için Soru-Cevap Kartları ile tekrar et. Eğlenerek pekiştirmek istersen Oyunlar bölümündeki Savaş Haritası'nda savaşların yerini bulmayı dene. Kodlama teknikleri için Ezberleme Teknikleri yazımıza göz at.