KPSS Tarih'te padişah soruları belli isimlerde yoğunlaşır: Fatih, Yavuz, Kanuni, II. Mahmut, II. Abdülhamit... En çok sorulan 10 padişah ve mutlaka bilinmesi gereken dönem olayları.
36 padişahın hepsi eşit sıklıkta sorulmaz. KPSS, dönüm noktası yaratan padişahlara odaklanır: fetih yapanlar, ıslahat yapanlar ve dönemi kapatanlar. Bu 10 ismi dönem olaylarıyla bilen aday, padişah sorularının büyük bölümünü garantiler.
1. Fatih Sultan Mehmet (1451–1481)
- İstanbul'un Fethi (1453): Bizans bitti; Orta Çağ kapandı, Yeni Çağ başladı.
- Kanunname-i Âl-i Osman (ilk kanunname), ilk altın para, Sahn-ı Seman Medresesi, Topkapı Sarayı.
- 1475 Kırım → Karadeniz Türk gölü; 1473 Otlukbeli (Uzun Hasan).
2. Yavuz Sultan Selim (1512–1520)
- 14-15-16-17 zinciri: Çaldıran → Turnadağ → Mercidabık → Ridaniye.
- Mısır'ın fethiyle halifelik Osmanlı'ya geçti; Baharat Yolu denetime girdi; "Hâdimü'l-Harameyn".
3. Kanuni Sultan Süleyman (1520–1566)
- En uzun saltanat (46 yıl); Belgrad-Rodos-Mohaç-I. Viyana-Preveze zinciri.
- 1535 Fransa'ya ilk kapitülasyonlar; 1555 Amasya (İran'la ilk resmî antlaşma).
4. I. Murat (1362–1389)
- Yeniçeri Ocağı, Pençik, Rumeli Beylerbeyliği, ilk divan kurumsallaşması.
- Sırpsındığı ve I. Kosova; savaş meydanında şehit olan tek padişah.
5. II. Murat (1421–1451)
- Edirne-Segedin (Haçlılarla ilk antlaşma) → Varna (1444) → II. Kosova (1448): Balkanlar kesinleşti.
- Kendi isteğiyle tahttan çekilen tek padişah; Devşirme kanunlaştı, ilk Enderun.
6. III. Selim (1789–1807)
- Nizam-ı Cedit: ilk kapsamlı/planlı Batılılaşma; yeni ordu + İrad-ı Cedit hazinesi.
- Avrupa'da ilk daimî elçilikler; Kabakçı Mustafa İsyanı ile devrildi.
7. II. Mahmut (1808–1839)
- Sened-i İttifak (1808): padişah yetkisini sınırlayan ilk belge.
- Vaka-i Hayriye (1826): Yeniçeri Ocağı kaldırıldı → Asakir-i Mansure.
- İlk nüfus sayımı, ilk resmî gazete (Takvim-i Vekayi), nazırlıklar, kılık-kıyafet düzenlemesi.
8. Abdülmecit (1839–1861)
- Tanzimat (1839) ve Islahat (1856) Fermanları; hukuk devletine ilk adımlar.
- İlk kâğıt para (kaime), ilk dış borç (1854), Kırım Savaşı ve Paris Antlaşması (1856).
9. II. Abdülhamit (1876–1909)
- I. Meşrutiyet + Kanun-i Esasi (1876): ilk anayasa. 93 Harbi bahanesiyle Meclis kapatıldı → İstibdat.
- Düyun-u Umumiye (1881), Hicaz Demiryolu; 31 Mart Olayı sonrası tahttan indirildi.
10. VI. Mehmet Vahdettin (1918–1922)
- Son padişah; Mondros (1918) ve Sevr (1920) onun döneminde imzalandı.
- Mustafa Kemal'i 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a gönderdi; saltanatın kaldırılmasıyla (1 Kasım 1922) ülkeden ayrıldı.
Nasıl Çalışılmalı?
- Padişah → simge olay → yıl üçlüsünü ezberle (ör. II. Mahmut → Vaka-i Hayriye → 1826).
- "Bu olay hangi padişah dönemindedir?" kalıbı için dönem sınırlarını çapa yap: 1453-1579-1699-1792.
- Islahatçıları zincirle: Lale (III. Ahmet) → Nizam-ı Cedit (III. Selim) → Vaka-i Hayriye/Tanzimat yolu (II. Mahmut) → Tanzimat-Islahat (Abdülmecit) → Meşrutiyet (II. Abdülhamit).
Her padişahın tam listesi ve hap bilgileri Padişahlar bölümünde. Sıra ezberi için Sıralama Ezberleme, lakaplar için Padişah Lakapları yazılarını oku. Dönemleri karar vererek yaşamak için Padişah Ol oyununu dene; bilgini Quiz ile ölç.
Sık Sorulan Sorular
KPSS'de en çok hangi padişahlar sorulur?
Fatih, Yavuz, Kanuni gibi yükselme dönemi padişahları ile II. Mahmut, Abdülmecit ve II. Abdülhamit gibi ıslahat dönemi padişahları en sık sorulanlardır. Dönüm noktası yaratan olaylar soruların merkezindedir.
Padişah dönemleri nasıl ezberlenir?
'Padişah → simge olay → yıl' üçlüsü kurun: II. Mahmut → Vaka-i Hayriye → 1826 gibi. Dönem sınır yılları (1453, 1579, 1699, 1792) çapa olarak kullanılırsa 'hangisi daha önce' soruları kolaylaşır.
Vaka-i Hayriye nedir ve hangi padişah dönemindedir?
1826'da II. Mahmut'un Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmasıdır; 'Hayırlı Olay' anlamına gelir. Yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye ordusu kurulmuştur.
İlk anayasa hangi padişah döneminde ilan edildi?
Kanun-i Esasi, 1876'da II. Abdülhamit döneminde ilan edildi (I. Meşrutiyet). 93 Harbi'nden sonra Meclis kapatılmış ve yaklaşık 30 yıllık İstibdat Dönemi başlamıştır.