1960 Sonrası Türkiye ve Küreselleşen Dünya

1961 ve 1982 Anayasaları, askerî müdahaleler, Kıbrıs Barış Harekâtı, SSCB'nin dağılması ve Türk Cumhuriyetleri.

1 / 4 kart

Askerî Müdahaleler ve Anayasalar

  • 1961 Anayasası: 27 Mayıs sonrası hazırlandı; en özgürlükçü anayasa kabul edilir (çift meclis, Anayasa Mahkemesi kuruldu).
  • 12 Mart 1971 Muhtırası ve 12 Eylül 1980 Darbesi. Darbe sonrası 1982 Anayasası yürürlüğe girdi.

Kıbrıs Meselesi

  • Ada'daki Rum-Türk gerginliği ve Enosis (Yunanistan'a ilhak) girişimleri üzerine Türkiye, garantör devlet sıfatıyla Kıbrıs Barış Harekâtı'nı (1974) düzenledi.
  • 1983'te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ilan edildi.

Yumuşama (Détente) ve Soğuk Savaşın Sonu

  • 1960'lar-70'lerde bloklar arası yumuşama dönemi yaşandı (silahsızlanma görüşmeleri, Helsinki Konferansı 1975).
  • 1989'da Berlin Duvarı yıkıldı; 1991'de SSCB dağıldı ve Soğuk Savaş sona erdi. Dünya tek kutuplu hâle geldi.

Bağımsız Türk Cumhuriyetleri ve Küreselleşme

  • SSCB'nin dağılmasıyla Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan bağımsızlığını kazandı; Türkiye bu devletleri ilk tanıyan ülke oldu.
  • Türkiye'nin Avrupa Birliği süreci (1963 Ankara Anlaşması → 1999 adaylık → 2005 müzakereler) ve küreselleşen dünyada artan bölgesel rolü.
NOT: Bu bölüm, KPSS "Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi" müfredatına göre genel bilgi olarak hazırlanmıştır.