Gerileme Dönemi ve Siyasi Gelişmeler

Dönemin özellikleri, Avrupa'nın durumu ve Prut'tan Yaş'a kadar imzalanan antlaşmalar (Pasarofça, Belgrad, Küçük Kaynarca).

Genel Özellikler

  • 1699 Karlofça ile başlar, 1792 Yaş Antlaşması'na kadar sürer. Osmanlı'nın ilk kez büyük çapta toprak kaybettiği dönemdir.
  • 1718 Pasarofça'dan sonra fetih yerine mevcut toprakları koruma politikası izlenmiş, Batı üstünlüğü kabul edilmiş ve Batı tarzı ıslahatlar yapılmıştır.
Osmanlı'ya yönelik projeler: Dakya Projesi (Avusturya-Rusya'nın Eflak-Boğdan'da devlet kurma planı), Grek Projesi (Rus prensi Potemkin'in Bizans'ı canlandırma planı). Rusya'nın amacı Kırım'ı almak ve sıcak denizlere inmekti.

Önemli Antlaşmalar

AntlaşmaTarafÖnemi
Prut (1711)RusyaBaltacı Mehmet Paşa Rus ordusunu sıkıştırdı; Azak geri alındı. Kaybedilen yerlerin geri alınabileceği umudu doğdu.
Pasarofça (1718)AvusturyaBatı üstünlüğü kaybedildi; Lale Devri başladı.
Belgrad (1739)Avusturya-Rusya18. yy'ın son kazançlı antlaşması; Karadeniz'in Türk gölü olduğunu belirten son antlaşma.
Küçük Kaynarca (1774)RusyaKırım bağımsız oldu (halkı Türk-Müslüman ilk kaybedilen yer); ilk kez savaş tazminatı ödendi; halifelik ilk kez siyasi güç olarak kullanıldı.
Yaş (1792)RusyaOsmanlı, Kırım'ın Rusya'ya ait olduğunu kabul etti; Dağılma Dönemi başladı.
NOT: Kasr-ı Şirin (1639) sınır kabul edildi. 1798'de Napolyon Mısır'a saldırınca Osmanlı ilk kez denge siyaseti izleyip Rusya'dan yardım istedi; Cezzar Ahmet Paşa Napolyon'u Akka önünde durdurdu.