13. Yüzyıl Sonu Jeopolitik Durum
Anadolu, Asya ve Avrupa'yı bağlayan köprü konumundaydı. Çevredeki güçler: dağılan Türkiye Selçuklu, İran'da İlhanlılar, Karadeniz kuzeyinde Altın Orda, Mısır'da Memlükler, otoritesi sarsılmış Bizans. Balkanlar'da Sırp, Bulgar, Bosna, Eflak-Boğdan krallıkları; Avrupa'da İngiltere-Fransa arası Yüzyıl Savaşları vardı.
Osmanlı Dönemleri: Kuruluş (1299 Osman Gazi'nin uç beyi olması) → Yükselme (1453 İstanbul'un Fethi) → Duraklama (1579 Sokullu'nun ölümü) → Gerileme (1699 Karlofça) → Dağılma (1792 Yaş Antlaşması).
Osmanlı'nın Kısa Sürede Büyüme Sebepleri
- Merkeziyetçi devlet anlayışı ve hükümdarların yetenekli oluşu.
- Bizans'ın iç karışıklıkları, Anadolu'da güçlü bir devletin olmaması, coğrafi konum.
- İstimalet (hoşgörü) politikası, iskân politikası, Ahilerin desteği, gaza-cihad anlayışı, güçlü ordu.
- İngiltere-Fransa arası Yüzyıl Savaşları'nın Balkan ilerleyişini kolaylaştırması.
Destek veren gruplar: Ahiler, Alperenler, Gaziyan-ı Rum (gaziler), Abdalan-ı Rum (dervişler), Bacıyan-ı Rum (kadınlar), Fakıyan-ı Rum (bilim adamları).
Osman Bey Dönemi (1281–1326)
- Oğuzların Bozok kolunun Kayı boyuna mensupturlar. Söğüt-Domaniç'e yerleştirildiler; Osman Gazi döneminde bağımsızlık kazanıldı.
- 1291'de Karacahisar alındı; Şeyh Edebali'nin kızı Bala Hatun ile evlendi.
- 1302 Koyunhisar (Bapheus) Savaşı: ilk Osmanlı-Bizans savaşı.
- İlk kez vergi (Bac vergisi — ilk Osmanlı kanunu), ilk kadı ataması (Dursun Fakih), ilk para (bakır mangır), ilk dirlik dağıtımı. Uç beylikten devletleşmeye geçildi.