Moğollar (1196–1227)
- Cengiz Han (Timuçin) tarafından kuruldu; başkent Karakurum. Yayılmacı politikayla Orta Asya'yı yağmaladılar (olumlu yanı: Anadolu'nun Türkleşmesinin hızlanması).
- Uygurlardan çok etkilendiler. Töreleri yazılı hâle getirip Cengiz Yasaları (Yasaname-i Büzürg)'nı oluşturdular. Orduda onlu sistem uygulandı.
- Cengiz Han, ölmeden ülkeyi oğulları arasında bölüştürdü.
NOT: Moğol İmparatorluğu, sınırları bitişik olarak kurulmuş tarihin en büyük imparatorluğudur (~34 milyon km²).
Altın Orda Devleti (1227–1502)
- Cengiz Han'ın torunu Batu Han tarafından Karadeniz'in kuzeyinde kuruldu.
- Berke Han döneminde İslamiyet kabul edildi — İslamiyet'i kabul eden ilk Türk-Moğol devletidir. Türkleşmede Kıpçaklar etkili oldu.
- Rusların güneye inmesini engellediler. Timur tarafından yıkılınca Ruslar güçlendi.
İlhanlılar (1256–1336)
- Cengiz Han'ın torunu Hülagu Han tarafından İran'da kuruldu.
- 1256'da Alamut Kalesi'ni alıp Batiniliğe son verdiler; 1258'de Bağdat'ı alarak Abbasi Devleti'ne son verdiler.
- 1243 Kösedağ Savaşı'nda Anadolu Selçuklu'yu yendiler. Gazan Han döneminde İslamiyet benimsendi.
Çağatay ve Kubilay Hanlıkları
- Çağatay Hanlığı (1227–1369): Cengiz Han'ın torunu Çağatay tarafından Doğu Türkistan'da kuruldu; Türkleşti ve İslamiyet'i kabul etti. Sonra Timur'un hâkimiyetine girdi.
- Kubilay Hanlığı (1280–1368): Kubilay Han tarafından Pekin'de kuruldu. Çin kültürü etkisinde kaldı; Türkleşmeyen ve İslamiyet'i benimsemeyen tek Moğol devletidir. Marco Polo seyahatnamesinde onlardan söz eder.
Timur Devleti (1369–1507)
- Timur tarafından Çağatay topraklarında kuruldu; başkent Semerkant. Altın Orda'yı yıkarak (istemeden) Rusların güçlenmesine yol açtı.
- Hanedan üyelerine "Mirza" unvanı verildi; ikta sistemi uygulandı, yararlılık gösterenlere "Suyurgal" toprağı verildi.
- Ali Şir Nevai, Hüseyin Baykara ve Ali Kuşçu bu dönemde yaşadı ("Bilge Hükümdarlar" devleti).
- 1402 Ankara Savaşı'nda Osmanlı'yı yendi ve Osmanlı Fetret Devri'ne girdi. Devlet 1507'de Özbekler (Şeybaniler) tarafından yıkıldı.